Çindən Azərbaycana məhsul idxalı son illərdə sahibkarlar arasında ən geniş yayılmış ticarət istiqamətlərindən birinə çevrilib. Münasib qiymətlər, geniş məhsul seçimi və istehsal imkanları Çin bazarını cəlbedici edir. Lakin bir çox sahibkar yalnız məhsulun alış qiymətinə diqqət yetirir və logistika, gömrük prosedurları və əlavə xərcləri tam nəzərə almır.

Əslində isə uğurlu idxal prosesi düzgün planlaşdırmadan başlayır. Bu məqalədə Çindən Azərbaycana yük gətirərkən diqqət etməli olduğunuz 7 əsas məqamı izah edirik.

1. Yükün xüsusiyyətlərini əvvəlcədən düzgün müəyyənləşdirin

İdxal prosesinin ilk və ən vacib addımı məhsul haqqında tam və dəqiq məlumatın olmasıdır. Yükün xüsusiyyətləri logistika planlamasına və gömrük prosedurlarına birbaşa təsir edir.

Aşağıdakı məlumatlar mütləq dəqiqləşdirilməlidir:

* Məhsulun adı və təyinatı

* Material tərkibi

* Çəkisi və həcmi

* Qablaşdırma növü

* Təhlükəli və ya xüsusi rejimə aid olub-olmaması

* HS (XİF MN) kodu

Məsələn, eyni ölçüdə iki fərqli məhsulun daşınma və gömrük xərcləri tam fərqli ola bilər. Buna görə ilkin mərhələdə düzgün məlumat toplamaq gələcəkdə əlavə xərclərin qarşısını alır.

2. Düzgün nəqliyyat növünü seçin

Çindən Azərbaycana yük müxtəlif nəqliyyat vasitələri ilə daşına bilər və hər birinin öz üstünlükləri var.

Əsas nəqliyyat növləri:

* Dəniz yolu (ən sərfəli, lakin daha uzun müddətli)

* Avtomobil yolu (balanslı seçim)

* Hava yolu (ən sürətli, lakin bahalı)

* Dəmir yolu (orta variant)

Burada əsas məqsəd yalnız ucuz variantı seçmək deyil. Doğru seçim aşağıdakı amillərə əsaslanmalıdır:

* Yükün təcili olub-olmaması

* Büdcə

* Yükün həcmi və çəkisi

* Məhsulun xüsusiyyətləri

Məsələn, yüksək dəyərli və az həcmli məhsullar üçün hava yolu daha məqsədə uyğundur, iri həcmli yüklər üçün isə dəniz yolu(dəmir yolu da ola bilər) daha sərfəlidir.

3. FCL və LCL daşımalarının fərqini anlayın

Dəniz yolu ilə daşınmada ən çox istifadə olunan iki əsas model var: **FCL** və **LCL**.

**FCL (Full Container Load)** – konteynerin tam şəkildə sizin şirkətə(yaxud fiziki şəxsə) məxsus olmasıdır.

**LCL (Less than Container Load)** – bir konteynerin bir neçə şirkəti və yaxud şəxsin yükləri ilə bölüşdürülməsidir.

Əgər yükünüz konteyneri dolduracaq qədərdirsə, FCL daha sərfəli və təhlükəsiz olur. Əks halda LCL daha iqtisadi seçimdir.

Məsələn:

* 20–25 m³ yük üçün LCL

* 60 m³ və daha çox yük üçün FCL daha uyğundur

Bu seçimi düzgün etməmək logistika xərclərini ciddi şəkildə artıra bilər.

4. Incoterms şərtlərinə diqqət edin

Çinli təchizatçı ilə işləyərkən ən kritik məsələlərdən biri də Incoterms şərtləridir.(Bununla bağlı saytımızda xəbər var) Bu şərtlər satıcı və alıcı arasında məsuliyyət bölgüsünü müəyyən edir.

Ən çox istifadə olunan Incoterms şərtləri:

* EXW (Ex Works)

* FOB (Free on Board)

* CIF (Cost, Insurance and Freight)

* DDP (Delivered Duty Paid)

Məsələn:

* EXW şərtində bütün logistika və risk alıcıya aiddir

* CIF şərtində əsas nəqliyyat satıcı tərəfindən təşkil olunur

Burada əsas məqam ondan ibarətdir ki, məhsulun alış qiyməti ilə ümumi logistika xərci eyni deyil. Düzgün Incoterms seçimi ümumi xərclərə ciddi təsir edir.

5. Gömrük sənədlərini düzgün hazırlayın

Gömrük rəsmiləşdirilməsi idxal prosesinin ən həssas mərhələlərindən biridir. Sənədlərdəki kiçik bir uyğunsuzluq belə gecikmələrə və əlavə xərclərə səbəb ola bilər.

Əsas sənədlər:

* Commercial Invoice (hesab faktura)

* Packing List (çəki listi sənədi)

* Müqavilə (alqı satqı )

* Nəqliyyat sənədləri (CMR, Bill of Lading və s.)

Bundan əlavə, məhsuldan asılı olaraq:

* Sertifikatlar

* İcazə sənədləri

* Mənşə sertifikatı

tələb oluna bilər.

Ən vacib qayda:

**Bütün sənədlərdə məlumatlar bir-biri ilə tam uyğun olmalıdır.**

6. Gömrük ödənişlərini əvvəlcədən hesablayın

Bir çox sahibkarın etdiyi əsas səhvlərdən biri yalnız məhsulun alış qiymətini və daşınma xərclərini nəzərə almaqdır. Halbuki idxal zamanı əlavə gömrük ödənişləri, terminal xərcləri və s də mövcuddur.

Bura daxildir:

* Gömrük rüsumu

* ƏDV

* Aksiz (bəzi məhsullar üçün)

* Digər rüsum və xidmət haqları

Bu ödənişlər məhsulun HS koduna və gömrük dəyərinə əsasən hesablanır.

Əgər bu xərclər əvvəlcədən düzgün hesablanmasa:

* Məhsul gözləniləndən baha başa gələ bilər

* Satış qiymətində problemlər yarana bilər

* Mənfəət azalır

Peşəkar logistika dəstəyi bu riskləri minimuma endirir.

7. Etibarlı logistika şirkəti ilə işləyin

Çindən Azərbaycana yükdaşıma yalnız bir daşınma prosesi deyil. Bu, bir neçə mərhələdən ibarət kompleks sistemdir:

* Yükün Çində qəbul edilməsi

* Konsolidasiya və qablaşdırma

* Beynəlxalq daşınma

* Gömrük rəsmiləşdirilməsi

* Son çatdırılma

Bu proseslərin hər birində koordinasiya və təcrübə vacibdir. Etibarlı logistika şirkəti ilə işləmək sizə aşağıdakı üstünlükləri verir:

* Vaxt itkisinin qarşısı alınır

* Əlavə və gizli xərclər azalır

* Risklər minimuma enir

* Proses tam nəzarətdə olur

Nəticə

Çindən Azərbaycana məhsul idxalı düzgün planlaşdırıldıqda olduqca sərfəli və gəlirli ola bilər. Lakin logistika, sənədləşmə və gömrük prosedurlarını nəzərə almadan bu prosesi idarə etmək risklidir.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz 7 əsas məqam:

* Yükün düzgün təhlili

* Nəqliyyat növünün seçimi

* FCL/LCL qərarı

* Incoterms şərtləri

* Sənədləşmə

* Gömrük xərcləri

* Logistika tərəfdaşının seçimi

uğurlu idxalın əsasını təşkil edir.

Çindən Azərbaycana yük gətirmək istəyirsiniz?

Yükünüz üçün ən uyğun daşınma variantının seçilməsi, logistika prosesinin peşəkar şəkildə təşkili və gömrük rəsmiləşdirilməsi üzrə dəstək almaq üçün **Three Logistics and Broker** komandası ilə əlaqə saxlaya bilərsiniz.

Biz sizə:

* Çin, Türkiyə, Avropa və digər ölkələrdən yükdaşıma

* FCL, LCL, hava və avtomobil daşımaları

* Gömrük bəyannamələrinin hazırlanması

* Kompleks logistika və gömrük həlləri

üzrə operativ və etibarlı xidmət təqdim edirik.